Festiwal „Śladami Singera” już po raz dziesiąty odwiedził Bychawę!

19 i 20 lipca 2021 roku do Bychawy zawitali artyści 11. edycji festiwalu „Śladami Singera”.

Kim był tytułowy Singer? Na to pytanie odpowiedź znaleźć możemy w tegorocznej bychawskiej Gazecie Festiwalowej „Sztukmistrz Bychawski” (co ciekawe każda z miejscowości odwiedzanych przez festiwal ma swoje wydanie gazety).

Izaak Baszewis Singer – wybitny pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla (1978), urodził się 14 lipca 1904 roku. Był synem rabina. Większość swoich utworów napisał w języku jidysz. Wydał kilkanaście powieści i zbiorów opowiadań, część w oryginale, większość w przekładach na język angielski. W obszernym dorobku szczególne miejsce zajmują opowiadania utrzymane w tonie ludowej baśni, gdzie rzeczywistość miesza się z fantazją, bluźnierstwo z głęboką wiarą, tradycja z nowoczesnością, makabra z humorem, dobro ze złem, a ludzie żyją w niezwykłym świecie rządzonym pozornie przez siły nadprzyrodzone. Duża część jego twórczości jest związana ze wspomnieniami z Polski, którą opuścił przed wybuchem II wojny światowej. Odtwarzał zaginiony żydowski świat z czasów przedwojennych. Akcje wielu swoich opowiadań umieścił w małych miasteczkach Lubelszczyzny. Zmarł 24 lipca 1991 roku.

Wszystkie działania festiwalowe swoje miejsce miały w przestrzeni Bychawskiego Centrum Kultury.

W poniedziałek 19 lipca 2021 roku na festiwalowych gości czekała plenerowa instalacja artystyczna „Singer contra Singer” (pierwszy tytułowy Singer – to nasz noblista, drugi Singer – to ten od powszechnie znanej maszyny do szycia), połączona z promocją Gazety Festiwalowej „Sztukmistrz Bychawski”. Elementem instalacji była projekcja filmu dokumentalnego pt. „Warszawa – pejzaż z Singerem” (scenariusz i reżyseria: Adam Kinaszewski i Henryka Dobosz) opowiadającego poprzez postać pisarza o losach Żydów na ziemiach polskich. Produkcja z archiwum TVP.

Wieczorem przyszedł czas na poruszający spektakl literacko-muzyczny „Opowieści z Nocy”. Było to połączenie relacji świadków Zagłady z wierszem poety Jakova Glatsztejna „Lublinie, moje święte żydowskie miasto” prezentowane z wykonywaną na żywo oryginalną muzyką. Po spektaklu był czas na rozmowę z Witoldem Dąbrowskim – jednym z artystów tegoż widowiska oraz dyrektorem festiwalu. Obok niego wystąpili również Robert Brzozowski (kontrabas) i Marian Pędzisz (altówka). Reżyserem spektaklu jest Tomasz Pietrasiewicz.

Dzień drugi festiwalu (wtorek 20 lipca 2021 roku) zainaugurowała projekcja telewizyjnej adaptacji spektaklu teatralnego „Opowiadania dla dzieci”. Spektakl w reżyserii Piotra Cieplaka zrealizowano w Teatrze Narodowym w Warszawie. Osiem opowiadań przeniosło widzów z Nowego Jorku w czas biblijny, a potem do mitycznego Chełma. Historie te stworzyły świat, w którym możliwe są zabawa, czułość i cud. Produkcja z archiwum TVP.

Bychawski etap 11. edycji festiwalu „Śladami Singera” zakończył wyjątkowy, cyrkowo-teatralny spektakl plenerowy inspirowany prozą Singera – „Przyjaciele Sztukmistrza” (reżyseria: Arkadiusz Ziętek i Zespół). Został on przygotowany specjalnie na tegoroczną edycję festiwalu. Zagrany pół żartem pół serio, tak jak zwykł pisać Noblista. Dopisała zarówno pogoda, jak i liczna widownia. Tego wieczoru na scenie usytuowanej w przestrzeni BCK wystąpili artyści Fundacji Sztukmistrze (Artur Perskawiec, Daniel Chlibiuk, Jakub Szwed, Marek Żmuda, Magdalena Kisiała, Arkadiusz Ziętek). Widzowie mieli możliwość podziwiania zaczarowanego świata żonglerki, akrobatyki, akrobatyki powietrznej, teatru fizycznego oraz fire show. Jak mogliśmy przeczytać w „Sztukmistrzu Bychawskim” – „Nieprzypadkowa jest oprawa muzyczna widowiska. Lou Reed, Amy Winehouse, Ramones, Leonard Cohen, Lenny Kravitz, Bob Dylan to muzycy, którzy mając świadomość swoich korzeni inspirowali się dziedzictwem żydowskim lub buntowali przeciwko niemu. Wymienionych muzyków, Jaszę Mazura i artystów spektaklu, łączy fakt bycia „sztukmistrzem”, ze wszystkimi dobrodziejstwami i przekleństwami tego zawodu.” Na koniec spektaklu wszyscy wspólnie – artyści i widzowie – zaśpiewali utwór Rabina Nachmana z Bracławia „Jeden wąski most”. Nie zabrakło także wystąpienia burmistrza Bychawy Janusza Urbana, który podziękował artystom za niezwykłe widowisko.